گروههای آموزشی ناحیه دو بهارستان
فعالیت های کارشناسی تکنولوژی و گروه های آموزشی
حدیث موضوعی

مرتبه
تاریخ : یکشنبه 9 اسفند 1394

نقطویه

 نقطویان یا پسیخانیان، پیرو محمود پسیخانی گیلانی بودند که حوالی سال ۸۰۰ ه.ق، در زمان سلطنت امیرتیمور گورکان، مذهب نقطوی را بنیان گذاشت. نهضت نقطویه به تعبیرى ادامه نهضت حروفیه و تغییر اسم و شكل آن است . خاستگاه این نهضت در شمال ایران احتمالا گیلان بوده و دامنه آن تا فومن گسترش داشته است . مؤ سس این نهضت محمود پسیخانى گفته شده است ، لذا به نقطویه پسیخانه نیز گفته اند. گویا وى از یاران فضل الله استرآبادى بوده كه در سال ۸۰۰ هجرى این نهضت را آغاز كرد. علت طرد محمود پسیخانى از جمع یاران فضل الله بدرستى روشن نیست. برخى گفته اند كه او خود را در تیزاب انداخت و نابود شد. اما این قول توسط پیروانش تكذیب گردیده است .

 نقطویه ادامه جریان کاستن و مفهومی کردنی بود که حروفیه آغاز کرد به گونه ای که همه چیز در نقطه خلاصه گردد. برخی وجه تسمیه اسم نقطویه این می‌دانند که به ایشان نقطوی و اهل نقطه گفته‌اند، چرا که محمود، آفرینش و پیدایش همه چیز را از خاک می‌دانست وآن را نقطه می‌خواند.

 نهضت نقطویه در بخشهائى از ایران پهناور آن روزگار گسترش یافت و مریدانى بسیار داشت . با روى كار آمدن صفویان و قلع و قمع تصوف مردمى ، نهضت نقطویه نیز مورد هجوم قزلباشان صفوى قرار گرفت . در دوره سلطنت طهماسب صفوى به سال ۹۷۳ هجری یك از رهبران بزرگ نهضت نقطویه به نام ابوالقاسم امرى را كور كردند و در سال ۹۸۱ هجرى گروهى از آنان را دستگیر كردند و كشتند . طهماسب صفوى فرمان داد تا سران نهضت نقطویه را شناسائى و دستگیر نمایند. پیروان او نهضت بزرگى در فارس آغاز كردند كه شاه صفوى را بشدت ترساند. اعزام نیرو و هزینه بسیار براى سركوب این نهضت آغاز شد. شاه عباس صفوى موجودیت رژیم را در خطر دید؛ چراكه نهضت نقطویان در سراسر ایران ریشه دوانیده بود. او راه چاره را در كشتار بیرحمانه و قتل عام مردم مراكزى دید كه متهم به هوادارى از نهضت نقطوى بودند. منجم شاه عباس از این قتل عام ها یاد مى كند.
كشتار عمومى در سال هزار هجرى آغاز شد. شاه صفوى آرام نداشت و براى دریافت چگونگى تعالیم این نهضت ، مخفیانه و ناشناس ، لباس ‍ صوفیان پوشید و به خانقاهى در قزوین رفت . سران نقطویه كه دراویشى چون : خسرو درویش ، كوچك قلندر، یوسفى تركش و... از كسانى بودند كه شاه جانشان را گرفت . نقطویان على رغم سركوب شدید تا پایان دوره صفوى به حیات خود ادامه دادند . نقطویان در انگیزش توده ها علیه صفویان بسیار مؤ ثر بودند. در دوره شاه عباس به سال ۱۱۰۲هجری همه نقطویان در سراسر قلمرو صفوى تحت پیگرد قرار گرفتند و تعداد بسیارى دستگیر و كشته شدند. شورش روستائیان گیلان علیه رژیم صفوى ، توسط (نقطویان ) رهبرى مى شد. قیامى كه تا بیست سال ادامه یافت و شعله هاى آن تا پایان رژیم صفوى فرو نشست و هر از چند گاهى خود را نشان مى داد. حوزه فعالیت نقطویان از گیلان به قزوین ، ساوه ، كاشان ، اصفهان ، نائین و... راه یافته بود.

گرداورنده : سهیلا امیری



ارسال توسط سرگروه تاریخ متوسطه2
آرشیو مطالب
نظر سنجی
آیا از عملکرد (اطلاع رسانی، نو و بروز بودن محتوا، کاربردی بودن مطالب و...) وب سایت گروه های آموزشی ناحیه دو بهارستان رضایت دارید؟





صفحات جانبی
دبیرخانه های استانی
امکانات جانبی
ذکر روزهای هفته



در این وبلاگ
در كل اینترنت


یک پیام بفرستید
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Website Traffic